Con đi học về gãi đầu liên tục, vạch tóc ra thấy trứng chấy bám chân tóc. Hoặc cả nhà thay nhau ngứa về đêm, khám ra là ghẻ. Hai chuyện này phiền nhất ở chỗ: chữa xong một người, vài tuần sau lại bị, vì chấy hay cái ghẻ vẫn còn trên gối, mũ, ga giường, thú bông.
Thuốc và cách điều trị là việc của bác sĩ. Phần đồ vải trong nhà là việc mình làm được, và phải làm cùng lúc với ngày bắt đầu điều trị. Bài này tiệm viết cách gom, giặt, sấy, bọc đồ để không tái đi tái lại.
Lưu ý: Bài viết chia sẻ cách xử lý đồ vải từ góc nhìn tiệm giặt, không thay cho tư vấn y khoa. Việc chẩn đoán và điều trị chấy, ghẻ cho trẻ và người lớn cần làm theo chỉ định của bác sĩ. Các mốc thời gian bọc đồ dưới đây là mốc thường được khuyến cáo, anh chị làm theo hướng dẫn của cơ sở y tế nơi khám cho bé.
Vì sao phải xử lý đồ vải cùng lúc với điều trị
Chấy sống trên da đầu, rời khỏi đầu người thì không sống được lâu, nhưng trong khoảng đó chúng có thể nằm trên gối, mũ, lược, khăn và bò sang đầu người khác. Cái ghẻ thì đào hang dưới da, nhưng rơi ra ga giường, quần áo lót, khăn tắm và sống thêm vài ngày ở đó. Nhà nào chỉ điều trị cho người mà để nguyên bộ ga cũ, đêm đó nằm lại chính chỗ cũ.
Vì vậy, ngày bắt đầu điều trị cũng là ngày gom đồ đi giặt. Nhà có nhiều người, nếu bác sĩ khuyên điều trị cả nhà thì đồ của cả nhà cũng xử lý cùng một đợt.
Bước một: gom đúng đồ cần xử lý
Gom toàn bộ đồ vải người bị chấy hoặc ghẻ đã tiếp xúc trong 2–3 ngày gần nhất:
- Ga giường, vỏ gối, vỏ gối ôm, vỏ chăn, chăn mỏng đang đắp.
- Mũ, nón vải, mũ len, khăn quàng, kẹp và dây buộc tóc bằng vải.
- Quần áo đã mặc, đồ lót, đồ ngủ, áo khoác.
- Khăn tắm, khăn mặt.
- Thú bông bé hay ôm ngủ, gối tựa trên sofa, áo ghế ô tô bằng vải.
Cho đồ vào túi ni lông hoặc bao kín ngay tại phòng, buộc miệng rồi mới mang đi, đừng ôm đống đồ đi qua sofa, qua phòng khác. Đồ đang giặt dở và đồ sạch để tách hai nơi.
Bước hai: giặt nóng, sấy nóng
Nhiệt độ là thứ xử lý chấy và cái ghẻ trên vải hiệu quả nhất. Khuyến cáo thường gặp là giặt nước nóng trên 55 độ và sấy ở nhiệt nóng, sấy kỹ đến khô hẳn.
- Đọc nhãn trước. Cotton, vải ga thông thường, khăn bông phần lớn chịu được nước nóng. Đồ len, lụa, đồ in hình, vải co giãn thì nước nóng dễ làm co, bạc màu.
- Giặt chế độ nước nóng với đồ chịu nhiệt. Máy nhà không có chế độ nóng thì đồ vẫn giặt bình thường, nhưng bước sấy nóng phía sau càng quan trọng.
- Sấy nóng kỹ. Sấy đến khô hẳn ở nhiệt cao nhất mà vải chịu được. Phơi nắng thì kém chắc hơn sấy, vì nhiệt không đều và trời âm u là coi như không có tác dụng.
- Đồ không chịu nước nóng mà chịu được sấy thì giặt thường rồi cho sấy nóng. Không chịu được cả hai thì chuyển sang bước bọc kín.
Bước ba: đồ không giặt được thì bọc kín
Gối lông vũ, thú bông to, mũ len dễ co, áo khoác không giặt nước được thì cho vào túi ni lông dày, buộc thật kín, để riêng ở góc nhà. Thời gian bọc theo hướng dẫn của cơ sở y tế, mốc thường được nhắc là:
| Chấy (chấy đầu) | Ghẻ | |
|---|---|---|
| Đồ cần gom | Đồ dính đầu, tóc: gối, mũ, khăn, lược, dây buộc tóc | Đồ dính da: ga, quần áo, đồ lót, khăn tắm |
| Giặt, sấy | Nước nóng trên 55 độ, sấy nóng | Nước nóng trên 55 độ, sấy nóng |
| Bọc túi kín nếu không giặt được | Khoảng 3 ngày | Khoảng 3–7 ngày |
| Việc kèm theo | Chải chấy, ngâm lược nước nóng | Điều trị theo chỉ định, có khi cho cả nhà |
Hết thời gian bọc, mang đồ ra giũ ngoài trời, phơi gió, rồi giặt hay vệ sinh theo cách thông thường của món đó. Thú bông giặt được thì nên giặt luôn, cách giặt từng loại thú bông tiệm có ở bài cách giặt gấu bông, thú nhồi bông tại nhà.
Bước bốn: nệm, ghế, sàn, lược
- Hút bụi nệm, sofa vải, ghế có đệm, thảm và ghế ô tô, nhất là chỗ trẻ hay nằm ngồi. Hút xong cho túi bụi hoặc bụi trong hộp vào túi buộc kín, bỏ ra ngoài.
- Lược, bàn chải tóc: ngâm nước nóng khoảng mười phút, hoặc dùng riêng cho người đang bị.
- Chải chấy bằng lược bí, lược răng dày, mỗi ngày trong thời gian điều trị, theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Đồ vải sạch mà trên đầu còn trứng thì vẫn bị lại.
- Không cần xịt thuốc diệt côn trùng lên nệm, sofa hay đồ vải. Hoá chất xịt lên chỗ trẻ nằm có thể gây hại nhiều hơn lợi, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ thứ gì.
Chấy, ghẻ khác với rệp giường: rệp sống trong khe giường, khe tường và cần cách làm khác hẳn. Nếu thấy vết đốt thành hàng, có chấm đen ở mép nệm, anh chị xem bài xử lý chăn ga, quần áo khi nhà có rệp giường. Còn khi trẻ bị tay chân miệng hay thuỷ đậu, cách giặt đồ lại theo hướng khác, tiệm viết ở bài cách giặt đồ khi trẻ bị tay chân miệng, thuỷ đậu.
Gửi tiệm giặt sấy nóng
Khó nhất khi xử lý chấy, ghẻ là khối lượng: một lúc phải giặt cả mấy bộ ga, chăn, quần áo của cả nhà, máy nhà không có chế độ nóng, trời không nắng. Tiệm giặt sấy bằng máy công nghiệp, sấy nóng kỹ với đồ chịu nhiệt, mỗi đơn giặt riêng không trộn với đơn nhà khác.
- Giặt sấy quần áo: 28.000đ/kg (dưới 8kg), 22.000đ/kg (từ 8kg trở lên).
- Chăn, ga, vỏ gối: 35.000đ/kg.
Khi gửi, anh chị để đồ trong túi buộc kín và nói với tiệm là đồ của người đang điều trị chấy hoặc ghẻ, tiệm sẽ để riêng túi đó, giặt riêng một mẻ. Đồ không chịu được nhiệt cao, tiệm sẽ báo lại để anh chị chọn bọc kín ở nhà. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì cộng 20%. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị chấy thì cần giặt những đồ gì?
Gom đồ bé tiếp xúc trong 2–3 ngày gần nhất: vỏ gối, ga, mũ, khăn, dây buộc tóc bằng vải, quần áo, thú bông hay ôm ngủ. Giặt nước nóng trên 55 độ nếu vải chịu được và sấy nóng kỹ. Lược ngâm nước nóng. Việc điều trị chấy cho bé làm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bị ghẻ thì chăn ga quần áo xử lý thế nào?
Giặt ga, quần áo, đồ lót, khăn tắm bằng nước nóng trên 55 độ và sấy nóng kỹ, làm cùng ngày bắt đầu điều trị. Đồ không giặt được thì bọc túi kín khoảng 3–7 ngày theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Bài này không thay tư vấn y khoa, điều trị ghẻ cần theo chỉ định của bác sĩ.
Đồ không giặt nước nóng được thì làm sao?
Nếu vải chịu được sấy thì giặt thường rồi sấy nóng. Không chịu được cả giặt nóng lẫn sấy thì cho vào túi ni lông dày buộc kín, để khoảng 3 ngày với chấy hoặc 3–7 ngày với ghẻ, theo hướng dẫn của cơ sở y tế, sau đó giũ và giặt như thường.
Có cần xịt thuốc diệt côn trùng lên nệm, sofa không?
Thường là không cần. Hút bụi kỹ nệm, sofa, thảm, ghế xe là đủ cho phần đồ trong nhà. Xịt hoá chất lên chỗ trẻ nằm có thể gây hại, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ loại thuốc nào.
Gửi tiệm giặt sấy nóng đồ khi bị chấy, ghẻ giá bao nhiêu?
Giặt sấy quần áo 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, 22.000đ/kg từ 8kg trở lên; chăn ga 35.000đ/kg. Anh chị để đồ trong túi buộc kín và báo tiệm để tiệm giặt riêng một mẻ. Lấy và giao tận nơi phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước.
Cả nhà phải giặt một lượt ga, chăn, quần áo?
Gửi tiệm giặt sấy nóng máy công nghiệp, mỗi đơn giặt riêng: quần áo 28.000đ/kg (dưới 8kg) hoặc 22.000đ/kg (từ 8kg), chăn ga 35.000đ/kg. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.
Đặt giặt online