Mùa hè ở Thanh Hoá, chị em đi xe máy ra đường gần như ai cũng có một bộ: đôi găng tay xỏ ngón, cặp ống tay, cái váy chống nắng quấn ngang hông, có khi thêm khẩu trang che kín tai. Bộ này đi cùng mình từ sáng đến chiều, qua đoạn đường Đại lộ Lê Lợi nắng chang chang, qua mấy ngã tư đứng chờ đèn đỏ hít khói xe tải. Tối về cởi ra treo lên móc, sáng mai lại mặc tiếp. Đến khi ngửi thấy mùi chua chua ở cổ tay thì thường đã mặc cả tuần chưa giặt.
Đồ chống nắng nhỏ, mỏng, rẻ hơn áo khoác nên hay bị giặt qua loa: ném chung máy với quần jean, đổ thêm nước tẩy cho trắng, phơi giữa nắng cho nhanh khô. Làm vậy vài tháng là vải nhão, bai cổ tay, phai màu loang lổ, và lớp chống tia UV (tia cực tím trong ánh nắng) cũng yếu đi. Bài này nói cách giặt cho từng món, đủ để mình làm ngay tối nay.
Đồ chống nắng làm bằng gì mà phải giặt nhẹ tay
Phần lớn găng tay, ống tay, váy chống nắng bán ở chợ và trên mạng làm từ vải thun lạnh hoặc sợi polyester (sợi tổng hợp, hay gọi tắt là poly) pha spandex (sợi co giãn). Khả năng cản nắng đến từ hai nguồn: độ dày, độ dệt khít của sợi vải, và ở một số loại là lớp hoá chất phủ cản UV mà nhà sản xuất xử lý thêm lên bề mặt. Trên nhãn hay ghi UPF 50+ (chỉ số chống tia UV của vải, càng cao càng cản nhiều).
Ba thứ làm hỏng nhanh nhất là nhiệt, ma sát mạnh và chất tẩy. Nước nóng và máy sấy nhiệt cao làm sợi spandex giòn, mất độ đàn hồi, ống tay bị tuột xuống khuỷu. Chà xát, vắt xoắn làm vải xù lông, giãn lỗ dệt, nắng lọt qua nhiều hơn. Thuốc tẩy chứa clo (loại nước tẩy trắng thông dụng) làm bạc màu và có thể làm hỏng lớp phủ trên bề mặt vải.
Nếu nhãn có hướng dẫn riêng, cứ theo nhãn trước. Những gì dưới đây là cách an toàn cho đa số đồ thun lạnh, poly thông thường.
Bao lâu giặt một lần thì hợp lý
- Găng tay và ống tay: mặc hằng ngày thì giặt sau mỗi hai đến ba lần dùng. Hôm nào mồ hôi ra nhiều, đi đường bụi, giặt luôn trong ngày.
- Váy chống nắng: mặt ngoài hứng bụi, mặt trong cọ vào quần, mỗi tuần giặt một đến hai lần là vừa.
- Khẩu trang vải che mặt: chạm mũi miệng, nên giặt sau mỗi lần dùng.
Mẹo cho người đi làm: mua hai bộ để thay phiên. Một bộ đang mặc, một bộ giặt phơi. Mùa nồm tháng Hai, tháng Ba, đồ mỏng thế này phơi trong nhà cũng phải một ngày mới khô hẳn, có bộ thứ hai thì không phải đeo găng còn ẩm ra đường.
Cách giặt tay cho cả bộ, mười lăm phút là xong
- Giũ bụi trước. Mang ra ban công giũ mạnh vài cái cho bụi đường rơi ra, nhất là váy. Bụi khô gặp nước thành bùn loãng, giặt lâu sạch hơn.
- Pha nước mát. Một chậu nước thường hoặc hơi ấm tay (dưới khoảng 30 độ), cho một lượng nhỏ nước giặt dạng lỏng, khuấy tan. Không dùng bột giặt đậm đặc rắc thẳng lên vải vì hạt bột chưa tan dễ để lại vệt trắng trên đồ tối màu.
- Lộn trái. Găng tay, ống tay lộn mặt trong ra ngoài, vì mồ hôi và tế bào da bám ở mặt trong.
- Ngâm 10–15 phút. Không ngâm qua đêm. Ngâm quá lâu thì màu đậm dễ ra màu, mà cũng không sạch hơn bao nhiêu.
- Bóp nhẹ, không chà. Nắm đồ trong lòng bàn tay bóp vài lượt, chỗ cổ tay và đầu ngón găng bóp kỹ hơn. Vết bẩn ở đầu ngón (thường là dầu nhớt khi chạm xích xe, hoặc kem chống nắng) thì nhỏ một giọt nước rửa chén vào, dùng ngón tay day nhẹ.
- Xả hai nước. Xả đến khi nước trong, không còn bọt. Cặn xà phòng còn lại trên vải sẽ giữ mùi và làm vải bết.
- Ép nước, đừng vắt. Đặt đồ lên một chiếc khăn tắm khô, cuộn tròn lại rồi ấn. Khăn hút bớt nước mà đồ không bị xoắn giãn.
Tổng cộng chừng mười lăm phút, làm tối thứ Tư và tối Chủ nhật là đủ cho cả tuần.
Muốn giặt máy thì làm sao cho an toàn
Nhiều nhà bận quá thì cho vào máy cũng được, chỉ cần theo mấy điều:
- Bỏ găng tay, ống tay, khẩu trang vào túi lưới giặt. Đồ nhỏ không bị cuốn vào khe lồng, không quấn vào quần áo khác. Chọn túi mắt nhỏ, kéo khoá kín. Xem thêm cách chọn và dùng túi lưới ở bài dùng túi lưới giặt đồ đúng cách.
- Chọn chế độ đồ mỏng (delicate) hoặc giặt tay trên máy, nước lạnh, vắt tốc độ thấp.
- Đừng giặt chung với quần jean, khăn bông, đồ có khoá kéo hay móc sắt. Vải thô cọ vào làm đồ thun lạnh xù lông rất nhanh.
- Không dùng nước xả vải quá tay. Lớp xả bám lên sợi poly làm vải bí, giảm khả năng thoát mồ hôi, đeo găng thấy dính tay hơn.
Phơi trong bóng râm, không phơi giữa nắng
Nghe hơi ngược đời, đồ chống nắng mà lại sợ nắng. Thật ra đồ mặc ra nắng thì vẫn phải chịu nắng, nhưng phơi khi đang ướt dưới nắng gắt buổi trưa nhiều giờ liền là thêm một lần chịu nhiệt không cần thiết. Màu bạc nhanh nhất ở mép gấp, đường may. Cách phơi:
- Phơi chỗ thoáng gió, có bóng râm hoặc nắng nhẹ buổi sáng sớm, chiều muộn.
- Găng tay kẹp ở cổ tay, lộn trái phơi. Ống tay vắt ngang dây, đừng kẹp một đầu treo lủng lẳng vì nước dồn xuống làm giãn đầu dưới.
- Váy chống nắng trải ngang trên giá hoặc vắt đôi qua dây.
- Không cho vào máy sấy nhiệt cao. Đồ poly mỏng phơi gió ba bốn tiếng là khô, mùa nồm thì bật quạt thổi thẳng vào.
Khử mùi mồ hôi đã ám lâu
Găng tay đeo cả mùa hè, có khi giặt rồi vẫn còn mùi chua ở ngón tay. Sợi poly giữ mùi dầu nhờn từ da khá dai, giặt nước lạnh nhanh không hết hẳn. Cách làm:
- Pha nước mát với một chén nhỏ giấm trắng (khoảng nửa chén giấm cho một chậu vừa), ngâm 20 phút trước khi giặt như bình thường.
- Hoặc hoà một thìa baking soda (muối nở) vào nước, ngâm 20–30 phút.
- Không trộn giấm với baking soda cùng lúc, hai thứ trung hoà nhau, mất tác dụng.
Cách giặt đồ thun lạnh, đồ thể thao poly bị ám mùi có bài riêng chi tiết hơn: giặt đồ vải thun lạnh, đồ thể thao poly. Áo khoác chống nắng thì xem cách giặt áo chống nắng chống tia UV.
Dấu hiệu đồ chống nắng nên thay
Giặt kỹ đến đâu thì đồ chống nắng cũng có tuổi thọ. Không có con số cố định, vì còn tuỳ chất vải, tần suất mặc và cách giặt. Mình có thể tự kiểm:
- Soi đèn: căng một lớp vải trước bóng đèn hoặc ra chỗ sáng. Thấy rõ lỗ dệt thưa, ánh sáng lọt qua nhiều hơn lúc mới mua là vải đã giãn.
- Cổ tay ống tay tuột: chun hết đàn hồi, đi một đoạn là tụt xuống, phần cánh tay hở ra nắng.
- Vải bạc loang, xù lông: màu không còn đều, mặt vải sần.
- Da tay bị sạm theo vệt: thấy da ở chỗ đeo găng vẫn đen dần lên theo hình mắt lưới vải thì đó là tín hiệu rõ nhất.
Khi đó nên thay đồ mới. Ngoài găng, ống tay, nên kết hợp thêm kem chống nắng cho vùng da hở, theo hướng dẫn của bác sĩ da liễu nếu da nhạy cảm.
Vài lỗi hay gặp
- Đổ nước tẩy cho váy trắng sáng lại: váy trắng ngả vàng thì ngâm nước ấm với bột giặt có chất tẩy oxy (loại ghi tẩy màu an toàn), không dùng nước tẩy clo.
- Là (ủi) cho phẳng: đồ thun lạnh không cần là. Nếu nhàu, treo lên móc trong phòng tắm lúc tắm nước nóng, hơi nước làm phẳng nhẹ.
- Ngâm chung với đồ ra màu: găng đen, ống tay xanh than mới mua thường ra màu vài lần đầu, giặt riêng.
- Cất khi còn ẩm vào cốp xe: cốp xe máy để ngoài nắng nóng hầm, đồ ẩm trong đó một buổi là bốc mùi. Phơi khô rồi mới gấp cất.
Khi nào nên gửi tiệm
Đồ chống nắng nhỏ thì giặt tay ở nhà là hợp lý nhất. Nhưng nhiều chị em đi làm cả ngày, về còn cơm nước con cái, cuối tuần mới có thời gian giặt dồn. Khi đó có thể bỏ găng, ống tay, váy vào túi lưới rồi gửi chung với quần áo cả nhà cho tiệm giặt sấy.
Ở Nhà Gọn Laundry, tiệm giặt riêng từng đơn bằng máy giặt–sấy công nghiệp, không trộn đồ nhà này với nhà khác. Quần áo dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Khi gửi, cứ dặn tiệm để đồ chống nắng trong túi lưới, giặt nước lạnh và không sấy nóng, để tiệm tách riêng. Đồ có vết dầu nhớt, vết kem khó ra thì tẩy riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm sẽ báo trước khi làm.
Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để báo phí. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Găng tay chống nắng bao lâu giặt một lần?
Đeo hằng ngày thì giặt sau mỗi hai đến ba lần dùng, hôm nào ra nhiều mồ hôi hoặc đi đường bụi thì giặt luôn trong ngày. Có hai bộ để thay phiên sẽ đỡ phải đeo đồ còn ẩm.
Đồ chống nắng có giặt bằng máy được không?
Được, nếu bỏ vào túi lưới, chọn chế độ đồ mỏng, nước lạnh, vắt tốc độ thấp và không giặt chung với quần jean hay đồ có khoá kéo. Giặt tay nước mát vẫn là cách nhẹ nhàng hơn.
Vì sao không nên phơi đồ chống nắng giữa nắng gắt?
Đồ đang ướt phơi dưới nắng gắt nhiều giờ dễ bạc màu ở mép gấp và đường may. Phơi chỗ thoáng gió, bóng râm hoặc nắng nhẹ buổi sáng, đồ poly mỏng vẫn khô trong vài giờ.
Găng tay chống nắng bị mùi chua phải làm sao?
Ngâm 20 phút trong nước mát pha một ít giấm trắng hoặc một thìa baking soda rồi giặt như bình thường, xả kỹ hai nước. Không trộn giấm với baking soda cùng lúc.
Gửi đồ chống nắng cho Nhà Gọn giặt thế nào?
Bỏ găng tay, ống tay, váy vào túi lưới và gửi chung với quần áo, tính theo cân: dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg 22.000đ/kg, tối thiểu 30.000đ. Dặn tiệm giặt nước lạnh, không sấy nóng. Gọi hoặc Zalo 0943 386 369.
Đi làm cả ngày, không có giờ giặt phơi?
Gọi hoặc nhắn Zalo 0943 386 369 để gửi quần áo và đồ chống nắng cho Nhà Gọn giặt sấy. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, mở 7:00–21:00 mọi ngày.
Đặt giặt online