Cách giặt khăn choàng pashmina, khăn cashmere mềm, không xù

Gió mùa đông bắc về, sáng sớm đi làm qua cầu Hàm Rồng lạnh buốt, chiếc khăn choàng pashmina được mang ra quàng gần như mỗi ngày. Hết mùa, khăn dính mùi nước hoa, mùi khói bếp, có chỗ lấm kem nền ở mép. Đem giặt chung với đồ len khác trong máy, lấy ra thấy khăn cứng hơn, co lại một chút, mặt vải lấm tấm những nốt xơ nhỏ. Chiếc khăn mềm như lụa ngày nào giờ sờ vào thấy ráp.

Khăn pashmina và khăn cashmere đẹp nhưng khó tính. Giặt đúng cách thì dùng được nhiều mùa, giặt sai một lần là khó cứu. Bài này hướng dẫn cách giặt tay tại nhà, cách làm khô không làm co, xử lý khăn bị xù, và khi nào nên để tiệm giặt khô.

Pashmina và cashmere là gì, vì sao dễ hỏng

Cashmere là lớp lông tơ mịn lấy từ dê cashmere, sợi rất nhỏ, nhẹ và ấm. Pashmina là tên gọi truyền thống của loại cashmere sợi mảnh, gốc từ vùng núi Himalaya, thường dệt thành khăn choàng mỏng. Cả hai đều là sợi lông động vật, cấu tạo giống tóc người: bề mặt sợi có lớp vảy li ti.

Chính lớp vảy này gây ra rắc rối. Gặp nước nóng, chà xát mạnh, hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột, các vảy móc vào nhau và co lại, sợi bết thành một khối. Hiện tượng này gọi là felting (vải len bị bết, nỉ hoá), và nó không đảo ngược được. Khăn đã co, đã cứng do felting thì không kéo giãn về như cũ.

Một điều nên biết thêm: trên thị trường, nhiều chiếc khăn ghi "pashmina" thật ra là sợi pha, hoặc làm từ viscose, acrylic. Trước khi giặt, anh chị xem nhãn mác thành phần. Khăn 100% cashmere, khăn pha lụa và khăn sợi tổng hợp có cách giặt khác nhau.

Trước khi giặt: đọc nhãn và thử màu

• Nhãn ghi chỉ giặt khô (ký hiệu hình tròn, hoặc chữ "dry clean only"): nên gửi giặt khô, đừng thử giặt nước.
• Nhãn có hình chậu nước kèm bàn tay: giặt tay được, nước mát hoặc ấm nhẹ.
• Khăn pha lụa (thường ghi silk, mặt khăn có độ bóng): lụa và cashmere phản ứng với nước khác nhau, giặt nước dễ nhăn, loang hoặc lệch dáng. Nên gửi giặt khô.
• Khăn nhiều màu, in hoa văn, nhuộm đậm: thử màu trước bằng cách thấm nước vào một góc nhỏ ở mép, ấn khăn giấy trắng lên. Khăn giấy ngả màu thì đừng giặt nước.

Nếu nhãn đã mất hoặc không đọc được ký hiệu, tiệm có bài giải thích giặt khô là gì và khi nào cần giặt khô để anh chị tự đánh giá.

Cách giặt tay khăn pashmina, cashmere tại nhà

Với khăn 100% cashmere có nhãn cho giặt tay, làm theo các bước sau:

1. Chuẩn bị chậu nước mát, hoặc ấm nhẹ chỉ hơi âm âm khi nhúng tay. Không dùng nước nóng.
2. Pha chất giặt dịu nhẹ: nước giặt chuyên cho len, hoặc một chút dầu gội đầu loại dịu. Sợi cashmere giống tóc nên dầu gội hợp với nó. Không dùng bột giặt thường, nước giặt có enzyme (men tẩy vết protein) hay thuốc tẩy, vì các chất này phá sợi lông.
3. Ngâm khăn khoảng mười phút. Ấn nhẹ khăn xuống cho ngấm đều. Không vò, không chà, không xoắn.
4. Chỗ bẩn ở mép như vết kem nền: dùng đầu ngón tay ấn nhẹ, đẩy nước qua lại ở vùng đó. Không chà hai mặt vải vào nhau.
5. Xả bằng nước cùng nhiệt độ với nước ngâm. Đổ nước bẩn ra, cho nước sạch vào, ấn nhẹ, lặp lại tới khi hết bọt. Nước xả và nước giặt chênh nhiệt nhiều là một nguyên nhân gây felting.
6. Không treo khăn ướt lên cho ráo. Sợi ướt nặng nước, treo lên sẽ bị kéo dài và lệch dáng.

Làm khô: ép bằng khăn bông, phơi phẳng

Bước này quan trọng ngang bước giặt. Nhiều chiếc khăn hỏng ở khâu vắt và phơi chứ không phải lúc giặt.

1. Gom khăn trong lòng bàn tay, ấn nhẹ cho bớt nước. Không vắt xoắn.
2. Trải một chiếc khăn tắm bông khô lên mặt phẳng, đặt khăn choàng lên trên, trải phẳng.
3. Cuộn cả hai lại như cuộn chả giò, rồi ấn đều tay lên cuộn để khăn bông hút nước. Mở ra, nếu khăn tắm ướt sũng thì thay khăn khô khác, làm thêm một lần.
4. Phơi phẳng trên giá phơi lưới hoặc trên một chiếc khăn khô khác, ở chỗ thoáng gió, trong bóng râm. Chỉnh lại mép khăn cho thẳng khi còn ẩm.
5. Không phơi nắng, không sấy nóng, không để gần lò sưởi. Nhiệt làm sợi khô giòn, co và vàng.

Mùa nồm ở Thanh Hoá, khăn phơi trong nhà có thể mất một đến hai ngày mới khô. Bật quạt nhẹ cho thoáng thì được, nhưng đừng dùng máy sấy tóc thổi gần.

Khăn bị xù lông: xử lý thế nào

Những nốt xơ nhỏ trên mặt khăn là pilling (vải bị vón xơ, xù lông). Đây là chuyện bình thường với cashmere, nhất là ở chỗ cọ xát nhiều như vùng tiếp xúc cổ áo, quai túi. Xù lông không có nghĩa khăn kém chất lượng, sợi cashmere càng mịn thì càng dễ xù.

• Dùng lược chải cashmere hoặc lược răng thưa, chải nhẹ một chiều trên khăn trải phẳng.
• Máy cắt xơ vải dùng được, nhưng phải để ở mức nhẹ, đưa lướt trên bề mặt. Khăn mỏng mà ấn mạnh dễ thủng.
• Không dùng dao cạo hay băng dính dán xơ loại dính mạnh, dễ kéo sợi ra.
• Hạn chế ma sát: đừng quàng khăn cashmere với áo khoác nỉ thô, túi đeo chéo có quai ráp.

Nói thật: xử lý xơ giúp khăn trông gọn hơn, nhưng mỗi lần chải là lấy đi một ít sợi. Khăn mỏng xử lý nhiều lần sẽ mỏng thêm. Còn khăn đã bị felting, cứng và co, thì chải xơ không giúp được gì.

Bao lâu nên giặt một lần, và cất thế nào

Khăn choàng không tiếp xúc trực tiếp nhiều với da như áo, nên không cần giặt thường xuyên. Sau mỗi lần dùng, treo khăn ra chỗ thoáng cho bay mùi. Cuối mùa lạnh, trước khi cất mới giặt một lần. Cất khăn khi chưa giặt, vết mồ hôi và mùi nước hoa dễ để lại vết ố, đồng thời thu hút mối mọt.

• Gấp khăn, không treo, để khăn không bị kéo giãn.
• Cất trong túi vải thoáng, không dùng túi nilon kín.
• Để kèm gói hút ẩm hoặc gỗ thơm chống mọt, vì mùa hè ở Thanh Hoá nóng ẩm, len là món mọt rất thích.

Cách cất đồ len, cashmere qua mùa nóng, tiệm viết chi tiết ở bài cách bảo quản đồ len, cashmere qua mùa hè. Khăn quàng cổ len dày, khăn lụa thì xem thêm cách giặt khăn quàng cổ len, lụa.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Anh chị nên gửi tiệm khi khăn có nhãn chỉ giặt khô, khăn pha lụa, khăn nhiều màu sợ ra màu, khăn có tua rua dài, hoặc khăn đắt tiền không muốn mạo hiểm. Tiệm giặt khô khăn choàng giá 90.000–180.000đ tuỳ chất liệu, kích thước và mức độ bẩn, tiệm xem khăn rồi báo giá trước khi làm. Khăn đã bị co, bết hoặc xù nặng từ trước, tiệm nói rõ khi nhận là giặt khô làm sạch được nhưng không phục hồi được độ mềm cũ.

Giá niêm yết ở bảng giá. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Khăn pashmina có giặt máy được không?

Không nên, kể cả chế độ giặt len. Lồng máy quay tạo ma sát và va đập, sợi cashmere dễ bết, co và xù. Nếu nhãn cho phép giặt nước thì giặt tay nhẹ, còn không thì gửi giặt khô.

Dùng dầu gội giặt khăn cashmere được không?

Được, loại dầu gội dịu nhẹ dùng lượng ít. Sợi cashmere là lông động vật, cấu tạo giống tóc nên hợp với dầu gội. Không dùng bột giặt thường, nước giặt có enzyme hay thuốc tẩy.

Khăn cashmere bị co rồi có kéo lại được không?

Khăn co do bết sợi (felting) thì gần như không phục hồi được. Có thể ngâm nước mát pha chút dầu xả rồi kéo nhẹ, nhưng thường chỉ cải thiện một phần nhỏ. Vì vậy phòng tránh là chính: nước mát, không vò, không đổi nhiệt đột ngột.

Bao lâu nên giặt khăn choàng một lần?

Khăn choàng không cần giặt sau mỗi lần dùng. Treo thoáng cho bay mùi, cuối mùa lạnh giặt một lần rồi mới cất. Khăn dính vết bẩn rõ thì xử lý sớm.

Giặt khô khăn choàng ở Nhà Gọn giá bao nhiêu?

Giặt khô khăn choàng 90.000–180.000đ tuỳ chất liệu, kích thước và mức độ bẩn. Tiệm xem khăn rồi báo giá trước khi làm.