Cách giặt quần áo vải spandex, thun co giãn 4 chiều: không bai, không chảy dão

Mở tủ đồ của nhiều nhà ở Thanh Hoá bây giờ, món nào cũng có chút co giãn: quần jean ôm chân, áo thun ôm, váy body, áo bra tập thể dục, quần đùi đạp xe. Mặc dễ chịu, đi xe máy không bị bó gối, cúi lên cúi xuống thoải mái. Nhưng chính phần co giãn đó lại là phần dễ hỏng nhất.

Nhiều anh chị kể với tiệm cùng một chuyện: quần mới mua ôm vừa khít, giặt vài tháng thì đầu gối thụng ra, cạp quần lỏng, áo ôm thì chảy dão ở gấu. Có cái còn lộ những sợi trắng li ti như tóc trên mặt vải. Phần lớn không phải do vải kém, mà do cách giặt và phơi. Dưới đây là những điều tiệm thấy hay gặp nhất và cách làm cho đồ co giãn bền hơn.

Spandex là gì, vì sao lại dễ bai

Spandex (còn gọi là elastane, ở châu Âu hay ghi Lycra theo tên thương hiệu) là loại sợi tổng hợp có độ đàn hồi rất cao. Nhà sản xuất hiếm khi làm áo quần bằng spandex nguyên chất, mà pha một tỷ lệ nhỏ vào cotton, polyester hay nylon để vải có độ giãn. Trên nhãn anh chị sẽ thấy kiểu ghi "98% cotton, 2% elastane" hay "80% polyester, 20% spandex". Muốn đọc nhãn cho nhanh, tiệm có viết bài cách đọc thành phần vải trên nhãn quần áo.

"Thun 4 chiều" là cách gọi vải co giãn được cả chiều dọc lẫn chiều ngang, thường có tỷ lệ spandex cao hơn. Loại này hay dùng cho đồ tập, váy body, áo bơi.

Sợi đàn hồi giống như một sợi chun rất mảnh. Nó sợ ba thứ: nhiệt cao, hoá chất tẩy mạnh (nhất là chất tẩy có clo, như nước Javel) và bị kéo căng khi đang ướt. Gặp một trong ba thứ này nhiều lần, sợi giòn đi rồi đứt dần. Sợi đứt thì vải mất lực kéo về, chỗ nào hay bị kéo nhất (đầu gối, đũng, cạp, gấu) sẽ thụng trước. Những sợi trắng li ti lộ ra trên mặt vải chính là sợi spandex đã đứt.

Chuẩn bị trước khi giặt

• Xem nhãn: nhiệt độ nước tối đa, có cấm sấy, cấm là hay không. Đồ co giãn hầu hết ghi nước mát hoặc 30°C.
• Lộn trái quần jean co giãn, áo ôm, đồ tập để mặt ngoài ít bị cọ, giữ màu lâu hơn.
• Kéo khoá, cài cúc trước khi cho vào máy. Khoá kim loại hở dễ móc vào vải thun mỏng, kéo tuột sợi.
• Tách đồ nặng: đừng giặt áo body chung với khăn tắm dày hay quần bò cứng. Đồ nặng quấn và kéo căng đồ mỏng trong lồng máy.
• Đồ mỏng, đồ có dây mảnh thì cho vào túi lưới giặt.

Cách giặt đồ spandex, thun co giãn

1. Nước mát hoặc nước thường. Nước nóng làm sợi đàn hồi yếu đi nhanh. Mỗi loại vải hợp mức nhiệt khác nhau, tiệm có bảng ở bài nhiệt độ nước giặt bao nhiêu là đúng cho từng loại vải.
2. Nước giặt dịu, lượng vừa đủ. Không dùng nước tẩy có clo, kể cả với đồ trắng có spandex. Áo trắng ngả màu thì tẩy bằng loại tẩy oxy dành cho đồ màu, và vẫn nên thử ở chỗ khuất trước.
3. Không ngâm lâu. Ngâm qua đêm cho "mềm vết bẩn" làm sợi đàn hồi ngấm nước, mềm và yếu hơn. Đồ tập ra nhiều mồ hôi thì giặt sớm, đừng để ướt trong túi cả ngày, nhưng cũng chỉ ngâm ngắn khoảng 15–20 phút là đủ.
4. Chế độ giặt nhẹ (đồ mỏng, đồ tổng hợp). Đồ quý thì giặt tay, bóp nhẹ, không vò xoắn.
5. Nước xả dùng ít hoặc bỏ. Nước xả đậm có thể bám lên sợi tổng hợp, làm đồ tập kém thoát mồ hôi và giữ mùi hơn.
6. Vắt nhẹ. Giặt máy thì để vắt tốc độ thấp. Giặt tay thì cuộn đồ trong khăn khô rồi ấn cho ráo nước, không vặn xoắn.

Quần legging, quần yoga là nhóm co giãn nhiều nhất và hay xù lông nhất, tiệm viết riêng ở bài cách giặt quần legging, quần yoga không bai giãn.

Phơi, sấy đồ co giãn

Không sấy nóng. Nhiệt là thứ làm đứt sợi đàn hồi nhanh nhất. Mùa nồm ở Thanh Hoá, quần áo phơi mấy ngày không khô, nhiều nhà cho hết vào máy sấy nhiệt cao cho nhanh. Với đồ co giãn, nên để riêng ra, phơi trong nhà có quạt, hoặc nếu nhãn cho sấy thì chọn nhiệt thấp, thời gian ngắn, lấy ra khi còn hơi ẩm rồi phơi cho khô hẳn.

Phơi chỗ bóng râm, thoáng gió. Nắng gắt mùa hè ở đây chiếu trực tiếp mấy tiếng liền, vừa làm phai màu vừa làm sợi đàn hồi giòn nhanh. Đồ thun mỏng khô rất nhanh, phơi râm là đủ.

Không treo kiểu kéo căng. Áo body, váy thun dài ướt nặng nước, treo móc dễ bị kéo dài ra theo trọng lượng. Đồ dài thì vắt ngang qua thanh phơi, hoặc phơi nằm trên giá lưới. Quần thì không kẹp gấu treo ngược cho dồn nước xuống, vì như vậy ống quần bị kéo căng suốt mấy tiếng. Nên vắt quần ngang qua thanh phơi, hoặc kẹp cạp nhưng phải để quần ráo nước bớt trước.

Có nên là đồ co giãn không

Hầu hết đồ thun co giãn ít nhăn, không cần là. Nếu nhăn nhẹ, anh chị treo trong phòng tắm sau khi tắm nước nóng cho hơi nước làm giãn nếp. Quần jean co giãn hay quần kaki có spandex cần phẳng thì là mặt trái, nhiệt thấp, có vải lót, không giữ bàn là một chỗ lâu. Bàn là nóng ấn thẳng lên vải có spandex dễ làm chỗ đó mất đàn hồi, có khi bóng vải.

Quần áo đã bai thì có cứu được không

Tiệm nói thật: phần lớn là không lấy lại được như mới. Sợi đàn hồi đã đứt thì không nối lại được. Có một vài mẹo giúp quần jean cotton hơi co lại chút ít sau khi giặt, nhưng đó là do sợi cotton co, không phải spandex hồi phục, và làm nóng thêm lại càng hại phần spandex còn lại.

Thứ làm được là giữ cho đồ còn tốt bền lâu hơn: nước mát, không clo, không ngâm lâu, vắt nhẹ, không sấy nóng, phơi râm, không treo kéo căng. Thêm một mẹo nữa là mặc xoay vòng. Quần jean co giãn mặc liền mấy ngày không nghỉ thì đầu gối thụng nhanh hơn, để quần nghỉ một hai ngày sợi có thời gian co về.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Đồ co giãn mặc hằng ngày như quần jean, áo thun, đồ tập, anh chị có thể gửi tiệm giặt sấy theo cân: dưới 8kg giá 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Khi gửi, anh chị dặn trước là có đồ co giãn hay đồ tập, tiệm sẽ tách riêng, giặt nước mát và sấy nhiệt thấp cho phần đồ đó. Món nào nhãn cấm sấy thì tiệm phơi, có thể cần thêm thời gian, tiệm báo trước.

Giá niêm yết ở bảng giá. Cần lấy ngay sau 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao quần jean co giãn giặt vài tháng là bai đầu gối?

Thường do sấy nóng, giặt nước nóng hoặc mặc liền nhiều ngày. Nhiệt làm sợi spandex yếu và đứt dần, chỗ hay bị kéo như gối sẽ thụng trước.

Đồ spandex có dùng thuốc tẩy được không?

Không nên dùng chất tẩy có clo như nước Javel. Đồ trắng ngả màu thì dùng loại tẩy oxy cho đồ màu và thử ở chỗ khuất trước.

Có nên sấy đồ thun co giãn không?

Hạn chế. Nếu nhãn cho sấy thì chọn nhiệt thấp, thời gian ngắn, lấy ra khi còn hơi ẩm rồi phơi tiếp chỗ râm.

Quần áo đã bai rồi có làm co lại được không?

Phần lớn không lấy lại được như mới vì sợi đàn hồi đã đứt. Nên giữ đúng cách giặt để đồ còn tốt bền lâu hơn.

Gửi tiệm giặt đồ co giãn tính giá thế nào?

Giặt sấy theo cân: dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg 22.000đ/kg, tối thiểu 30.000đ. Anh chị dặn trước để tiệm giặt nhiệt thấp.