Váy organza, váy tafta thường không phải đồ mặc hằng ngày. Đó là chiếc váy phồng cho bé đi sinh nhật, váy dự đám cưới, áo dài cách tân có lớp tay bồng, váy chụp ảnh kỷ yếu. Mặc ít, nhưng mỗi lần mặc là dịp quan trọng, và mỗi lần mặc xong lại lo: giặt thế nào cho váy còn phồng, còn bóng như lúc mới mua.
Tiệm hay nhận những chiếc váy đã bị giặt máy một lần: lớp organza nhăn chi chít như giấy bóng kính bị vò, nếp gãy trắng không là phẳng được, váy xẹp hẳn xuống. Phần lớn những hỏng hóc đó tránh được nếu biết vải này cần gì. Bài này nói cách tự xử lý ở nhà và khi nào nên mang ra tiệm.
Organza và tafta khác vải thường ở chỗ nào
Organza là vải dệt rất mỏng, trong, có độ cứng tự nhiên nên đứng dáng, tạo phồng mà không cần nhiều lớp. Organza truyền thống làm từ tơ tằm, còn phần lớn váy bán ở Thanh Hoá hiện nay là organza polyester hoặc nylon.
Tafta (taffeta) là vải dệt chặt, mặt bóng, sờ hơi cứng, khi cử động có tiếng sột soạt nhẹ. Tafta hay dùng cho váy dạ hội, váy xoè, lớp lót váy cưới.
Cả hai giữ phồng và bóng nhờ độ cứng của sợi và mặt dệt, nhiều loại còn được hồ hoặc xử lý hoàn tất cho đứng hơn. Chính độ cứng đó khiến vải sợ ba thứ:
- Bị vò, bị xoắn: sợi cứng gặp lực gập mạnh sẽ gãy, để lại nếp trắng không mất.
- Nhiệt trực tiếp: bàn là áp thẳng lên organza polyester có thể làm vải co, chảy, hoặc bóng loang.
- Nước và chà xát nhiều: có loại tafta gặp nước để lại vệt loang, lớp hồ trôi đi làm vải mềm xẹp. Organza tơ tằm còn dễ phai màu.
Vì vậy, việc đầu tiên vẫn là xem nhãn. Nhãn ghi "Dry clean only" (chỉ giặt khô) thì anh chị đừng thử giặt nước. Váy nhiều lớp, có đính kết, có gọng hay lớp lót cứng thì càng không nên tự giặt.
Không giặt máy, không vắt
Đây là điều quan trọng nhất. Lồng máy giặt quay, đảo và vắt là đúng những thứ làm organza, tafta gãy nếp. Kể cả cho vào túi lưới, chọn chế độ nhẹ nhất, váy vẫn bị gập và ép trong lồng. Vắt ly tâm thì gần như chắc chắn để lại nếp gãy.
Váy cũng không nên ngâm cả chiếc vào chậu rồi vò như đồ thường. Nếu váy dính bẩn nhẹ ở một chỗ, xử lý đúng chỗ đó là đủ.
Vết bẩn nhỏ: xử lý tại chỗ
- Xử lý sớm. Vết nước ngọt, vết son, vết bánh kem ở tiệc cưới để qua mấy ngày thì khó hơn nhiều.
- Lấy bớt phần bẩn khô bằng cách gạt nhẹ, không chà.
- Chấm nước mát bằng khăn trắng mềm hoặc bông. Chấm từ ngoài vào trong để vết không loang rộng. Cần thì pha một chút nước giặt dịu thật loãng.
- Thử trước ở chỗ khuất như đường may trong, gấu lót. Tafta có loại gặp nước để lại viền loang, thử trước thì biết.
- Chấm lại bằng nước sạch cho hết xà phòng, rồi thấm khô bằng khăn. Không hơ máy sấy tóc nóng sát vào vải.
Vải mỏng, trong như organza có nhiều điểm giống voan, chiffon, nhưng voan mềm rủ còn organza cứng đứng. Cách giặt voan tiệm viết ở bài cách giặt áo chiffon, voan mỏng tại nhà, anh chị đọc để thấy chỗ giống và khác.
Tiệm nói thật: vết dầu mỡ, vết son, vết rượu vang trên organza, tafta để lâu ngày có thể không tẩy hết được, dù ở nhà hay ở tiệm. Vải mỏng và cứng không chịu được tẩy mạnh. Tiệm xem vết rồi mới báo làm được đến đâu.
Treo, là và cất giữ váy
Treo móc rộng vai. Móc dây thép mảnh làm vai váy bị nhô thành hai u, lâu ngày thành nếp. Dùng móc vai rộng, có đệm, hoặc móc nhung. Váy nặng phần chân thì dùng thêm hai dây treo ở eo (nhiều váy có sẵn dây này bên trong) để trọng lượng không dồn hết lên vai.
Là hơi, giữ khoảng cách. Organza và tafta không nên áp bàn là trực tiếp. Dùng bàn là hơi nước hoặc máy là hơi cầm tay, để đầu phun cách vải vài phân, cho hơi nước làm giãn nếp nhăn rồi vuốt nhẹ bằng tay. Đừng xịt nước trực tiếp lên tafta vì có thể loang. Nếu nhất định phải dùng bàn là thường, chọn nhiệt thấp, là mặt trái và có lớp vải cotton lót ở giữa. Tiệm có bài riêng về giặt là hơi tại Thanh Hoá nếu anh chị muốn hiểu là hơi khác là ép thế nào.
Cất treo trong túi vải thoáng. Không bọc váy trong túi nilon kín. Mùa nồm ở Thanh Hoá độ ẩm cao kéo dài, túi kín giữ hơi ẩm, váy dễ ố vàng, có mùi, có khi lên đốm mốc. Túi vải cotton hoặc túi không dệt thoáng khí là hợp nhất. Treo chỗ khô, tránh nắng chiếu thẳng, không ép chặt giữa nhiều quần áo khác cho váy giữ phồng.
Váy cất lâu thì thỉnh thoảng lấy ra treo cho thoáng, nhất là sau mùa nồm. Trước khi cất, nhớ làm sạch hết vết bẩn, kể cả vết mồ hôi khó thấy ở nách và cổ, vì vết đó để lâu sẽ ngả vàng.
Váy đã xẹp, đã gãy nếp thì sao
Váy xẹp do nhăn thì là hơi đúng cách thường phồng lại được phần nào. Váy xẹp vì lớp hồ đã trôi sau nhiều lần giặt nước thì khó đứng lại như ban đầu. Còn nếp gãy trắng trên organza do vò hay vắt là sợi đã gãy, là phẳng được bớt nhưng thường vẫn còn vệt. Tiệm không hứa làm mới lại những chỗ đó, chỉ cố cho đẹp nhất có thể và báo trước với anh chị.
Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry
Váy organza, tafta, nhất là váy nhiều lớp, váy có đính kết hay nhãn ghi chỉ giặt khô, anh chị nên gửi tiệm giặt khô. Giặt khô dùng dung môi chuyên dụng thay cho nước, không vò, không vắt nên giữ được độ cứng và dáng váy hơn. Giá theo món: áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ, váy dạ hội 150.000đ. Vết bẩn cần tẩy riêng thì 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm xem nhãn, xem vết rồi báo trước khi làm.
Giá niêm yết ở bảng giá. Cần lấy ngay sau 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Mùa cưới cuối năm váy tiệc nhiều, anh chị nên hỏi trước ngày trả. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.
Câu hỏi thường gặp
Váy organza có giặt máy được không?
Không nên. Lồng máy đảo và vắt làm sợi cứng gãy nếp, để lại vệt trắng khó là phẳng. Vết nhỏ thì chấm nước mát tại chỗ.
Là váy tafta thế nào cho khỏi bóng?
Dùng là hơi để cách vải vài phân, không áp bàn là. Nếu dùng bàn là thường thì nhiệt thấp, là mặt trái, có vải lót.
Váy phồng bị xẹp có phồng lại được không?
Xẹp do nhăn thì là hơi thường đỡ nhiều. Xẹp vì lớp hồ đã trôi hoặc sợi đã gãy thì khó trở lại như mới.
Cất váy organza thế nào trong mùa nồm?
Treo móc vai rộng trong túi vải thoáng, không bọc nilon kín, để chỗ khô và thỉnh thoảng lấy ra cho thoáng.
Gửi tiệm giặt khô váy tafta giá bao nhiêu?
Áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ, váy dạ hội 150.000đ. Tiệm xem nhãn và vết bẩn rồi báo trước.
Váy organza, tafta sắp đi tiệc mà còn vết bẩn?
Gửi tiệm giặt khô theo món: áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ, váy dạ hội 150.000đ. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.
Đặt giặt online