Cách vệ sinh mũ phớt, mũ dạ fedora không mất phom, hết ố vành

Mũ phớt, mũ dạ fedora, mũ nồi dạ là kiểu mũ đội vài lần mỗi mùa lạnh nhưng giữ được nhiều năm nếu chăm đúng. Vấn đề là chúng không giặt được như mũ lưỡi trai vải. Cho mũ dạ vào chậu nước hay máy giặt, phần lớn sẽ mất phom, vành cong vênh, chóp móp và nỉ co lại không cứu được.

Cách chăm mũ dạ chủ yếu là làm khô: chải bụi, lau vết, dùng hơi nước nhẹ để chỉnh phom và cất đúng chỗ. Dưới đây là từng bước, kèm lý do để bạn không phải đoán.

Vì sao không giặt nước mũ dạ

Mũ phớt thường làm từ nỉ len hoặc nỉ lông thú, được ép và tạo dáng bằng hơi nước và nhiệt trên khuôn. Phom của mũ "nhớ" theo hình khuôn đó. Ngâm nước làm sợi nỉ mềm ra và co lại khi khô, chóp và vành mất hình, có khi co hẳn một cỡ. Nhiều mũ còn có băng vành trong bằng da hoặc vải dán keo, ngâm nước có thể bong và ố.

Vì thế: không ngâm, không giặt máy, không vò. Mũ vải cotton, mũ lưỡi trai thì khác, có thể giặt nhẹ, xem bài cách giặt mũ nón lưỡi trai không mất phom.

Cầm mũ đúng cách

Thói quen nhỏ nhưng ảnh hưởng nhiều đến phom: cầm mũ ở vành, phía trước và phía sau, đừng bóp vào chóp. Kiểu cầm véo vào nếp lõm trên chóp, lâu ngày nỉ ở đó mỏng đi, có thể nứt hoặc thủng. Khi đặt mũ xuống bàn, úp chóp xuống hoặc đặt lên đế để vành không bị đè cong.

Chải bụi theo chiều sợi

Dùng bàn chải lông mềm, loại lông ngựa là hợp với nỉ. Chải theo chiều sợi nỉ, thường là ngược chiều kim đồng hồ khi nhìn từ trên xuống, đi vòng quanh chóp rồi đến vành. Chải ngược sợi làm nỉ xù lông và mất độ mịn.

• Mũ màu sáng và màu tối nên dùng bàn chải riêng để không lem bụi màu.
• Bụi mịn bám lâu có thể dùng con lăn bụi quần áo lăn nhẹ.
• Chải sau vài lần đội là đủ, bụi không có thời gian bám sâu vào sợi.

Vết bẩn nhẹ: gôm, bọt biển khô

Vết bụi đất, vết tay, vết bẩn nhẹ trên nỉ thường xử lý được khi khô:

1. Để vết khô hẳn nếu là vết bùn, rồi chải bỏ phần bám ngoài.
2. Dùng bọt biển khô loại làm sạch khô, hoặc cục gôm tẩy trắng sạch, chà nhẹ một chiều lên vết.
3. Chải lại theo chiều sợi để sợi nỉ nằm xuôi.

Không dùng xà phòng chà trực tiếp lên nỉ, xà phòng để lại vệt sáng màu hơn xung quanh. Vết dầu mỡ, vết mực hay vết lâu ngày thì nên mang tiệm thay vì tự thử nhiều cách, vì mỗi lần thử sai là nỉ tổn thương thêm.

Ố mồ hôi ở băng vành trong

Băng vành trong (dải da hoặc vải viền chỗ mũ tiếp xúc trán) là nơi mồ hôi và dầu da tích nhiều nhất. Để lâu, ố có thể thấm qua lớp nỉ, thành vệt sẫm màu nhìn thấy cả từ bên ngoài.

• Lật băng vành ra, lau bằng khăn ẩm vắt thật ráo, có thể thêm chút xà phòng dịu. Chỉ làm ướt băng vành, không để nước ngấm sang nỉ.
• Lau lại bằng khăn ẩm nước sạch, rồi lật băng ra để khô tự nhiên, không sấy.
• Băng vành da thì sau khi khô có thể dưỡng nhẹ bằng sản phẩm dưỡng da theo hướng dẫn trên bao bì.

Cách xử lý vết ố cũ chi tiết hơn có ở bài cách tẩy vết ố mồ hôi trên vành mũ, lót mũ. Muốn phòng ố, có thể lót một dải giấy hoặc băng thấm mồ hôi bên trong băng vành vào những ngày đội lâu.

Hơi nước ấm để chỉnh phom

Vành hơi cong vênh hoặc chóp hơi móp sau thời gian cất, có thể chỉnh lại bằng hơi nước:

1. Dùng hơi nước từ ấm đun hoặc bàn là hơi để chế độ phun hơi, giữ khoảng cách vài chục phân, không để vòi chạm vào nỉ.
2. Hơ vài giây cho nỉ hơi mềm, dùng tay nắn lại vành hoặc đẩy chóp về dáng cũ.
3. Giữ dáng vài phút cho nỉ nguội và định hình.

Không dùng bàn là ép trực tiếp lên mũ, nhiệt và lực ép sẽ làm nỉ bóng và bẹp. Mũ bị móp nặng hay vành gãy nếp thì nên mang tiệm hoặc thợ mũ.

Mũ bị mưa ướt

Đội mũ dạ đi mưa không phải là thảm hoạ nếu làm đúng ngay lúc về. Giũ nhẹ cho rơi bớt nước, lật băng vành ra ngoài, nhồi giấy trắng mềm vào trong lòng mũ cho đúng dáng chóp. Đặt mũ lên đế hoặc úp ngược lên một chiếc bát vừa cỡ để vành không bị đè. Để khô tự nhiên ở chỗ thoáng. Không phơi nắng, không sấy tóc, không để gần bếp hay quạt sưởi, vì nỉ khô nhanh do nhiệt dễ co và cứng.

Cất mũ dạ qua mùa

• Chải sạch bụi trước khi cất, bụi và mồ hôi sót lại là thứ thu hút mọt và gây ố.
• Nhồi giấy trắng không in vào lòng mũ để giữ chóp. Giấy báo có thể lem mực.
• Cất trong hộp mũ đủ rộng, mũ úp chóp xuống hoặc đặt trên đế, hoặc treo móc ở chỗ khô thoáng.
• Tránh chỗ nóng ẩm, như gầm giường sát tường hay trong cốp xe. Mùa nồm có thể để gói hút ẩm trong hộp.
• Thỉnh thoảng lấy ra cho thoáng và kiểm tra mọt, mốc.

Áo khoác dạ, áo vải tweed đi cùng mũ cũng cần chăm theo kiểu tương tự, xem cách giặt và bảo quản đồ vải tweed, vải dạ cá.

Gửi tiệm khi nào

Mũ có vết dầu, vết ố đã thấm ra ngoài nỉ, mũ đắt tiền hoặc mũ kỷ niệm mà bạn không muốn liều tự làm thì nên gửi tiệm. Nhà Gọn Laundry nhận vệ sinh mũ với mức 30.000–150.000đ tuỳ loại. Vết khó cần tẩy riêng tính 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm xem mũ rồi báo trước khi làm. Bạn có thể gửi kèm áo khoác dạ, áo khoác giặt khô 40.000–120.000đ tuỳ loại.

Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để báo phí. Nhà Gọn ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Mũ phớt, mũ dạ có giặt nước được không?

Không nên. Ngâm nước hoặc giặt máy làm nỉ co lại, chóp và vành mất phom. Mũ dạ chủ yếu làm sạch khô: chải bụi, lau vết bằng gôm hoặc bọt biển khô, chỉ lau ẩm băng vành trong.

Chải mũ dạ theo chiều nào?

Chải theo chiều sợi nỉ, thường là ngược chiều kim đồng hồ khi nhìn từ trên xuống, vòng quanh chóp rồi đến vành, bằng bàn chải lông mềm. Chải ngược sợi làm nỉ xù lông.

Mũ fedora bị cong vành phải làm sao?

Hơ hơi nước ấm vài giây, giữ vòi cách xa mũ, rồi dùng tay nắn lại vành và giữ dáng đến khi nỉ nguội. Không dùng bàn là ép trực tiếp. Móp nặng hoặc gãy nếp thì nên mang tiệm.

Mũ dạ bị mưa ướt có hỏng không?

Thường không, nếu xử lý ngay: giũ bớt nước, lật băng vành ra, nhồi giấy trắng vào lòng mũ, đặt lên đế cho vành không bị đè và để khô tự nhiên. Không phơi nắng, không sấy.

Vệ sinh mũ dạ ở Nhà Gọn giá bao nhiêu?

Vệ sinh mũ 30.000–150.000đ tuỳ loại, vết khó tẩy riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết. Tiệm xem mũ và báo giá trước khi làm. Gọi 0943 386 369 để hỏi cụ thể.