Nước giặt sinh học có enzyme là gì, giặt vết nào hiệu quả, đồ nào nên tránh

Đi siêu thị ở Thanh Hoá bây giờ, kệ nước giặt có cả chục loại, nhiều chai in chữ "sinh học", "có enzyme", "bio". Nghe thì hay, nhưng ít người biết enzyme trong nước giặt làm gì, vết nào nó xử lý tốt, và vì sao có những món đồ lại không nên dùng loại này.

Bài này giải thích ngắn gọn, đủ để anh chị chọn nước giặt cho đúng việc, không bỏ tiền mua loại "xịn" rồi dùng sai chỗ.

Enzyme trong nước giặt là gì

Enzyme (men sinh học) là những chất có khả năng cắt nhỏ một loại phân tử nhất định. Trong nước giặt, mỗi loại enzyme "chuyên" một nhóm vết:

• Protease: phân giải chất đạm, tức protein. Hợp với vết mồ hôi, máu, sữa, trứng, nước thịt.
• Lipase: phân giải chất béo. Hợp với vết dầu ăn, mỡ, bã nhờn ở cổ áo, son môi dạng dầu.
• Amylase: phân giải tinh bột. Hợp với vết cháo, cơm, nước sốt có bột, đồ ăn dặm của em bé.

Nước giặt thường dựa vào chất hoạt động bề mặt để kéo bẩn ra khỏi sợi vải. Enzyme làm thêm một bước: cắt vết bẩn thành mảnh nhỏ để nước cuốn đi dễ hơn. Vì vậy với vết hữu cơ bám lâu, nước giặt có enzyme thường cho kết quả rõ hơn, nhất là khi được ngâm một lúc.

Vết nào giặt bằng nước giặt enzyme hiệu quả

• Cổ áo, nách áo đi làm bám mồ hôi và bã nhờn sau mùa hè.
• Đồ của trẻ nhỏ dính sữa, cháo, đồ ăn dặm, nước trái cây.
• Đồng phục, đồ tập thể thao ra mồ hôi nhiều, dễ có mùi.
• Vết máu còn mới, ví dụ máu cam, vết xước nhỏ.
• Khăn ăn, tạp dề, khăn bếp dính dầu mỡ và thức ăn.

Enzyme gần như không có tác dụng với vết mực, sơn, gỉ sét, keo, hay vết ố do thuốc tẩy. Mấy vết đó cần cách xử lý riêng.

Dùng nước giặt enzyme đúng cách

1. Nước ấm vừa phải. Enzyme làm việc tốt trong nước ấm vừa tay. Nước quá nóng làm enzyme mất tác dụng, nên đừng nghĩ đổ nước sôi vào là sạch hơn. Muốn biết loại đồ nào hợp nước lạnh, đồ nào hợp nước ấm, anh chị xem bài nên giặt quần áo bằng nước lạnh hay nước ấm.
2. Cho enzyme thời gian. Với vết bám lâu, thoa trực tiếp một ít nước giặt lên vết, để vài phút tới nửa tiếng rồi mới giặt. Hoặc ngâm cả món trong nước pha nước giặt theo hướng dẫn bao bì.
3. Vết máu, vết sữa xử lý bằng nước lạnh trước. Nước nóng làm chất đạm đông lại, bám chặt vào sợi. Xả nước lạnh cho trôi bớt rồi mới dùng nước giặt enzyme.
4. Đúng liều. Đổ nhiều hơn hướng dẫn không làm enzyme mạnh hơn, chỉ làm khó xả, dư nước giặt trong vải.
5. Xả kỹ. Xả thêm một lần nước sạch, nhất là với đồ trẻ em và đồ lót.

Đồ nào nên tránh nước giặt enzyme

• Lụa, tơ tằm: sợi tơ là chất đạm, giặt nhiều lần với enzyme dễ mất độ bóng, sợi yếu, vải mỏng dần. Cách giặt riêng cho loại vải này có ở bài cách giặt áo lụa, tơ tằm tại nhà.
• Len, cashmere, dạ len: cũng là sợi đạm, dễ xơ, mất mềm.
• Đồ ghi chỉ giặt khô trên nhãn.
• Đồ da, da lộn: không giặt nước bằng nước giặt thông thường.

Với các đồ này, anh chị chọn nước giặt dịu dành cho len lụa, thường ghi rõ trên bao bì là không chứa enzyme, hoặc gửi tiệm.

Da nhạy cảm có nên dùng nước giặt enzyme?

Phần lớn người dùng không gặp vấn đề gì. Tuy vậy, một số người da nhạy cảm, hay nổi mẩn, hoặc trẻ nhỏ có cơ địa dị ứng có thể thấy ngứa khi mặc đồ giặt bằng loại có enzyme, nhất là khi xả không kỹ. Nếu nhà có người như vậy:

• Thử dùng loại nước giặt không enzyme, không hương liệu cho đồ của người đó.
• Giặt đúng liều, xả thêm một lần.
• Quan sát vài tuần xem tình trạng ngứa có thay đổi không. Ngứa kéo dài thì nên đi khám, đừng tự kết luận là do nước giặt.

Các lưu ý khác khi giặt đồ cho người da nhạy cảm, tiệm đã viết ở bài cách giặt quần áo cho người da nhạy cảm.

Bảo quản nước giặt enzyme

Enzyme nhạy với nhiệt và thời gian. Để chai nước giặt ở chỗ mát, đậy kín nắp, tránh để sát cửa sổ nắng chiếu hay cạnh bình nóng lạnh. Chai đã mở để quá lâu, tác dụng có thể yếu đi dù nhìn bên ngoài không khác gì.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Nước giặt enzyme xử lý tốt phần lớn vết sinh hoạt hằng ngày. Anh chị nên gửi tiệm khi vết đã giặt vài lần không lên, khi đồ là lụa, len, đồ ghi chỉ giặt khô mà có vết, hoặc khi nhà nhiều đồ, không có thời gian ngâm từng món. Tiệm xem chất vải và loại vết rồi mới chọn chất giặt phù hợp.

Giặt sấy quần áo tính theo cân: dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Tẩy vết riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm báo giá khi nhận đồ. Chi tiết xem bảng giá. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Nước giặt sinh học khác nước giặt thường ở điểm nào?

Nước giặt sinh học có thêm enzyme, là những chất cắt nhỏ vết đạm, dầu mỡ hoặc tinh bột để nước cuốn đi dễ hơn. Nước giặt thường chủ yếu dựa vào chất hoạt động bề mặt để kéo bẩn ra khỏi sợi vải.

Giặt nước giặt enzyme bằng nước nóng có sạch hơn không?

Không hẳn. Enzyme hợp với nước ấm vừa phải; nước quá nóng làm enzyme mất tác dụng. Vết máu, vết sữa còn nên xả nước lạnh trước vì nước nóng làm chất đạm bám chặt hơn.

Áo lụa, áo len có giặt bằng nước giặt enzyme được không?

Không nên. Lụa và len là sợi đạm, enzyme phân giải đạm có thể làm sợi yếu, mất bóng và xơ dần. Nên dùng nước giặt dịu không enzyme hoặc gửi tiệm.

Trẻ nhỏ da nhạy cảm có dùng nước giặt enzyme được không?

Nhiều bé vẫn dùng bình thường. Nếu bé hay ngứa, nổi mẩn, anh chị có thể thử loại không enzyme, không hương liệu, xả thêm một lần nước và theo dõi; ngứa kéo dài thì nên cho bé đi khám.

Vết nào nước giặt enzyme không xử lý được?

Enzyme gần như không có tác dụng với mực, sơn, gỉ sét, keo dán và vết ố do thuốc tẩy. Những vết này cần cách xử lý riêng.